Bia Hậu Phật chùa Thánh Thọ 寺壽 聖 (nay là chùa Khánh Thọ 寺壽 慶)
Bia: Tự kị bi kí 寺忌碑記 (năm 1899)
(Khắc ghi: công đức tu sửa chùa của các ông Lê Phú Hiên, ông thầy của ông Hiên ở trường công, bà Nguyễn Thị Lựu... và việc bầu hậu chùa cho ông Lê Phú Hiên và ông thầy, việc các bà Nhữ Thị Thư, Nguyễn Thị Lựu gửi giỗ ở chùa)
Người dịch: Thạc sĩ Hán Nôm Vũ Thị Trang (Thích Nữ Pháp Nguyên)
Lời biên tập: Năm 2025, tôi được Thạc sĩ Vũ Thị Trang (Thích Nữ Pháp Nguyên) tặng cho cuốn sách khảo cứu, nghiên cứu khoa học về hệ thống các văn bia Hậu Phật huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương (cũ), đây cũng là luận văn Thạc sĩ Hán Nôm của sư. Công trình nghiên cứu rất có giá trị, bổ ích. Chùa Khánh Thọ làng Hoạch Trạch có 8 văn bia được khảo cứu, dịch. Được sự đồng ý của sư Thích Nữ Pháp Nguyên, tôi sẽ lần lượt đăng trên Cổng thông tin điện tử HNVN và các trang mạng xã hội. Xin cảm ơn sư Thích Nữ Pháp Nguyên.
TỰ KỊ BI KÍ (kí hiệu
19793)
1. Tên bia: Tự kị bi ki/寺忌碑記
2. Kí hiệu:
19793
3. Địa điểm:
Thác bản bia xã Hoạch Trạch,
tổng Bình An,
huyện Năng An,
phủ Bình Giang, tỉnh Hải
Dương 海陽省平江府能安縣平安總穫澤社，sưu tầm ở chùa xã Hoạch Trạch, tổng Bình An, phủ Bình Giang, tỉnh Hải Dương.
4. Đặc điểm:
Thác bản 1 mặt, khổ 29 x 52 cm, gồm 12 dòng chữ Hán và Nôm, toàn văn ước khoảng
250 chữ, không có chữ húy.
5. Niên đại:
Thành Thái thứ 11 (1899)
6. Người soạn:
không ghi
7. Tóm lược nội dung:
Bản xã tu sửa đình vũ chi phí tốn kém, có ông Lê Phú Hiên là Quản giám môn sinh
ở trường công đã nguyện xuất 140 quan duyên tiền, bản xã nhận lấy chi tiêu công
và bầu ông làm Hậu chùa. Nhân đó đặt bầu 1 vị Hậu chùa là người thầy của trường
đó, ông đã cúng 2 mẫu ruộng vào năm Quý Mão và bản xã đã đổi lấy 70 đồng để
sung vào việc tu sửa. Vào
năm Tân Sửu dân tu sửa hậu cung, có bà Nguyễn Thị Lựu đã xuất 30 quan để trợ
giúp việc công, dân thuận tình cho bà được phối hưởng. Ghi việc bản xã bầu cho
3 vị là Hậu chùa.
8. Nguyên văn chữ Hán,
Nôm: <19793>
寺忌碑記
平江府能安縣平安總穫澤社官員，鄉老，色目，村長同社等，會合為立保詞事，緣修理亭字，需費頗多.所有社内黎富軒公場長監門生，同心願出鉛錢壹百肆拾貨，本社認取公消，仍此置保伊，場嚴師寺忌壹位，配饗一位.存田貳畝，於癸卵年三月日，本社準取銀数柒拾元，以充修理.例定據遞年忌日，整需儀芙蕾，金銀，置在碑前敬祭，以伸投報之義，顧不偉哉。又於辛丑月目，民修理後宫所，有黎門次室阮氏榴，願出家货叁拾貫，同民認取，以為公用，順許伊氏從配 饗一位。玆保詞。
-
寺忌后位：前本社鄉老，登耄，境皇朝恩嘉九品百户校塾生，黎富軒號敦雅府君，十二月十七日忌配饗。
-
寺忌：前本社鄉老，登耄，境皇朝恩嘉九品百户校墊生，黎門正室汝氏舒號妙寬。
-
寺忌：前本社鄉老，登耄，境皇朝恩嘉九品百户校墊生，黎門次室阮氏榴號妙榔。
成泰拾壹年叁月拾日，譔碑記。
9. Dịch nghĩa:
<19793> Bia ghi
chép về gửi giỗ ở chùa
Quan viên, hương lão, sắc
mục, thôn trưởng đồng xã của xã Hoạch Trạch, tổng Bình
An, huyện Năng An, phủ Bình Giang, tỉnh Hải Dương, hội họp làm việc bầu đặt.
Nguyên do tu sửa đình, nhu phí tốn kém rất nhiều. Nay trong xã có ông Lê Phú
Hiên là học trò của ông trưởng giám trường công, đồng lòng nguyện xuất 140 quan
tiền duyên, bản xã nhận lấy chi tiêu việc công. Vì thế đặt bầu cho nghiêm sư của
trường ấy một ngôi hậu Phật, phối hưởng một ngôi, gửi ruộng là hai mẫu. Vào
tháng 3 năm Quý Mão, bản xã chuẩn lấy 70 đồng, để sung vào việc tu sửa. Định lệ
hàng năm đến ngày giỗ sửa soạn lễ nghi, trầu cau, kim ngân, đặt tại trước bia
kính lễ, đề bày tỏ nghĩa báo đáp, nguyện không làm trái vậy. Lại vào năm Tân Sửu,
dân tu sửa hậu cung, có bà thứ thất nhà họ Lê - Nguyễn Thị Lựu, nguyện xuất tiền
riêng 30 quan, toàn dân nhận lấy số tiền để chi dùng việc chung, thuận tình cho
thị ấy được phối hướng một ngôi hậu Phật. Nay lập đơn bầu.
- Ngôi hậu Phật gửi giỗ ở
chùa: trước là hương lão của xã ta, lên 80 tuổi, được hoàng triều gia ân là Cửu
phẩm Bách hộ Hiệu thục sinh Lê Phú Hiên, hiệu Đôn
Nhã phủ quân, được phối hưởng giỗ ngày 17 tháng 12.
- Gửi giỗ ở chùa: Chính
thất họ Lê - Nhữ Thị Thư, hiệu Diệu Khoan là vợ của ông trước là hương lão của
xã ta, lên 80 tuổi, được hoàng triều gia ân là Cửu phẩm Bách hộ Hiệu thục sinh.
- Gửi giỗ ở chùa: Thứ thất
họ Lê - Nguyễn Thị Lựu, hiệu Diệu Lang là vợ của ông trước là hương lão của xã
ta, lên 80 tuổi, được hoàng triều gia ân là Cửu phẩm Bách hộ Hiệu thục sinh.
Ngày 10 tháng 3 năm Thành
Thái thứ 11, ghi chép việc soạn bia.