THẦN TÍCH (NGỌC PHẢ) ĐỀN LĂNG
Đền Lăng là ngôi đền cổ, được xếp
hạng Di tích Lịch sử quốc gia. Đền xây dựng tại núi Lăng, xã Liêm Cần, huyện
Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam (cũ). Gồm Đền Thượng: thờ vua Đinh Tiên Hoàng; Đền
Trung: thờ cụ Lê Lộc, ông nội của Lê Hoàn; Đền Hạ: thờ Tứ vị hoàng đế là: Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, Lê
Trung Tông, Lê Ngọa Triều và Nhị vị Đại vương, nhất vị Công chúa:
Thần Thiên Cang Linh ứng Đại vương; Phó Thập đạo tướng quân Nguyễn Minh – tôn
phong Quang Minh Chính trực Đại vương và vợ là Nhữ Đê – tôn phong Nhữ Hoàng Đê Công
chúa.
Tên
di sản Hán Nôm: Đinh triều nhị vị Đại vương, nhất vị Công chúa ngọc phả
lục 丁朝二位大王一位公主玉譜錄 (Ngọc phả ghi chép về hai vị Đại vương, một vị Công chúa
triều Đinh). Càn chủ đệ nhất bộ, Thượng Trung đẳng thần 乾主第一部上中等尊神. Quốc triều Lễ bộ chính bản 國朝禮部正本 (Bản chính thức của Bộ Lễ triều
đình).
Biên soạn: Hàn lâm viện, Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn năm Hồng
Phúc nguyên niên (1572), triều vua Lê Anh Tông.
Tóm tắt nội dung thần tích:
Chép về sự tích ông Nguyễn Minh, là phó thập đạo tướng quân, cùng vợ là Nhữ Đê,
hai vợ chồng đã xông pha trận mạc, lập nhiều chiến công, phò giúp Đinh Bộ Lĩnh
dẹp loạn mười hai sứ quân. Bà Nhữ Đê là con gái cụ hào trưởng Nhữ Khâm, quê
trang Thanh Khê (nay là làng Thanh Khê, xã Thanh Hải, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà
Nam), cụ Nhữ Khâm có công giúp nghĩa quân tiền của, lương thực. Trong buổi mừng
chiến thắng, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế thì cả hai ông bà Nguyễn Minh và
Nhữ Đê đều không bệnh mà mất (chết). Vua tôn phong: Ông Nguyễn
Minh “Tôn phong Quang Minh Chính Trực Đại
Vương, gia tặng Anh Triết Hùng Đoan Thượng đẳng thần”(尊封光明正直大王, 加贈英晳雄端上等神); Bà Nhữ
Đê “Tôn phong Nhữ Hoàng Đê Công chúa, gia
tặng Quốc Sắc Thiên Tài - Trung đẳng thần” (尊封皇坻公主, 加贈國色天才中等神); Phụ
phong Thiên Cang linh ứng Đại vương, gia tặng hiển hiện thần thông Thượng
đẳng thần (là vị thần đã báo mộng cho ông Nguyễn Minh đi theo chủ tướng
Đinh Bộ Lĩnh, cũng báo cho biết sau này Định Bộ Lĩnh sẽ làm vua, rồi Lê Hoàn
cũng sẽ làm vua). Giao Thái Bảo xã đến kinh đô nhận tiền, rước sắc chỉ phong
thần về xây đền phụng thờ.
